Dialog międzykulturowy w praktyce – relacja z seminarium - Europa dla obywateli | Polski Punkt Kontaktowy

Wzajemne poznawanie swoich kultur przez Polaków i obcokrajowców oraz wspólna ich praca i działania są kluczem do zrozumienia i przełamania stereotypów oraz włączania społecznego migrantów i uchodźców – to jeden z głównych wniosków seminarium „Dialog międzykulturowy. Integracja migrantów i uchodźców w działaniach kulturalnych i społecznych”, które 11 lipca 2019 r. odbyło się w Warszawie. Podczas wydarzenia uczestnicy mogli poznać unijne programy „Europa dla obywateli” oraz Kreatywna Europa – komponent Kultura oraz działalność organizacji zajmujących się tematem międzykulturowości.

Seminarium dotyczące budowania i wzmacniania dialogu międzykulturowego połączone z sesją warsztatową rozpoczęło się od prezentacji dwóch programów Unii Europejskiej – „Europa dla obywateli” oraz Kreatywna Europa – komponent Kultura, które umożliwiają realizację międzynarodowych projektów w obszarze dialogu międzykulturowego i aktywnego włączania migrantów i uchodźców. Prawie 100 uczestników z całej Polski, w tym przedstawiciele organizacji pozarządowych oraz prywatnych bądź samorządowych instytucji kultury, mogło poznać oba programy i ich ofertę w obszarze tematycznym wydarzenia.

– Wspólną wartością tych programów i ich priorytetem jest wspieranie działań kulturalnych i społecznych, promujących i przyczyniających się do budowania nie tylko dialogu międzykulturowego, ale także różnorodności kulturowej –  podkreśliły przedstawicielki Creative Europe Desk Polska oraz Punktu Kontaktowego „Europa dla obywateli” podczas otwarcia seminarium.

Tuż po prezentacji programów wspierających w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej dialog międzykulturowy i włączanie społeczne migrantów i uchodźców, głos zabrała reżyserka i animatorka kultury Alicja Borkowska, założycielka Fundacji Strefa WolnoSłowa – organizacji, która od wielu lat specjalizuje się w pracy z migrantami i uchodźcami, działaniach na rzecz dialogu międzykulturowego, międzypokoleniowego i integracji społecznej.

Przedstawiając dwa spośród wielu przedsięwzięć Fundacji – „The City Ghettos of Today” zrealizowany ze wsparciem programu „Europa dla obywateli” oraz „Beyond Theater” zrealizowany w ramach programu Kreatywna Europa  – ich twórczyni podkreśliła, że od samego początku miały one być ważne nie tylko dla obcokrajowców, którzy nie chcą ograniczać swojej aktywności wyłącznie do np. nauki języka polskiego, ale również dla Polaków. – W Polsce brakowało miejsc i okazji, dzięki którym mielibyśmy szansę poznać obcokrajowców z całym bogactwem, które niosą ich kultury – zauważyła Alicja Borkowska, podkreślając znaczenie wymiaru integracyjnego i edukacyjnego zaproponowanych przez Fundację działań artystycznych na rzecz przybywających do Polski cudzoziemców – nie tylko migrantów, ale także osób, które ubiegały się o azyl polityczny w Polsce. – Ta potrzeba i chęć ze strony Polaków do poznawania „Innych” była i jest do tej pory bardzo duża, co pozytywnie wpływało na odzew na nasze projekty – dodała, podkreślając potrzebę ich realizacji. W działaniach na rzecz integracji uchodźców z polskim społeczeństwem Strefa WolnoSłowa koncentruje się na angażowaniu uchodźców i migrantów w działania związane m.in. z teatrem, literaturą i fotografią, które nastawione są na dialog międzykulturowy.

Głównym punktem seminarium, dzięki któremu uczestnicy wydarzenia mogli poznać wiele różnych sposobów integracji lokalnych społeczności z migrantami był panel dyskusyjny „Jak budować dialog międzykulturowy poprzez działania kulturalne i społeczne”. W rozmowie, którą poprowadziła psycholożka międzykulturowa Elżbieta Kielak, wzięli udział: Sonia Ruszkowska z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, w którym pracuje jako główna specjalistka ds. edukacji; Jarmiła Rybicka – socjolożka i aktywistka społeczna oraz założycielka Kuchni Konfliktu; Małgorzata Sójka – politolożka i dziennikarka, która obecnie jest specjalistką wielokulturową i trenerką antydyskryminacyjną w Centrum Wielokulturowym w Warszawie oraz pochodzący z Syrii Feras Daboul – mentor kulturowy w Centrum Pomocy Cudzoziemcom w Warszawie prowadzonym przez Fundację Ocalenie. Głos praktyków uzupełniała Aleksandra Winiarska – socjolożka i kulturoznawczyni w zakresie stosunków międzykulturowych, która jest adiunktem w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, jak również pracownikiem Ośrodka Badań nad Migracjami UW.

Wśród działających w Warszawie organizacji i instytucji jedną z osób mających kontakt z przybyłymi do Polski uchodźcami,  jest Feras Daboul z Centrum Pomocy Cudzoziemcom. Do Polski przybył w 2012 r. i od samego początku miał świadomość, że kluczowe jest – jak sam powiedział – „poznanie supermocy”, czyli języka polskiego. – Miałem tę przewagę, że wokół mnie było wiele osób, które mnie wspierało i zacząłem współpracować z Fundacją Ocalenie. Dziś jako mentor międzykulturowy mogę być w tej roli, w której ktoś kiedyś był dla mnie. Pomagam cudzoziemcom, by mogli rozwijać się w Polsce – podkreślił Feras Daboul.

Sonia Ruszkowska, która w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN organizuje i tworzy programy edukacyjne, podkreśliła, że muzeum nie zajmuje się wyłącznie kulturą i historią polskich Żydów. – W naszej placówce działamy również na rzecz stworzenia takiego społeczeństwa, w którym różni ludzie czuliby się w Polsce dobrze, mimo że pochodzą z innych kultur – zaznaczyła, przedstawiając obok warsztatów edukacyjnych także warsztaty antydyskryminacyjne i wielokulturowe dla różnych grup wiekowych, które są realizowane w POLIN. Podała też przykład polsko-ukraińskiego projektu „EDU-NET: EAST. Przez edukację nieformalną do nowych liderów”, dotyczącego kultury pamięci i podkreślała, jak istotny jest kontakt bezpośredni, który daje możliwość poznania innej kultury i wyjścia poza stereotypy.

Kuchnia Konfliktu, którą przedstawiła Jarmiła Rybicka, to restauracja wegetariańska w centrum Warszawy, która oferuje uchodźcom i migrantom miejsca pracy. – Zatrudniamy osoby z doświadczeniem migracyjnym, które są w trudnej sytuacji życiowej. Zależy nam przede wszystkim na wsparciu tych osób, które niedawno wyszły z ośrodków detencyjnych, ośrodków dla uchodźców – powiedziała założycielka Kuchni Konfliktu, dodając, że brakuje wsparcia na rynku pracy dla osób z doświadczeniem uchodźczym czy migracyjnym. – Tymczasem nasz model integracji polega głównie na tym, żeby robić coś razem – dodała, przedstawiając główną ideę przedsięwzięcia.

O efektywnym połączeniu mieszkańców warszawskiej Pragi z obcokrajowcami opowiadała Małgorzata Sójka z Centrum Wielokulturowego, które we współpracy z władzami miasta Warszawy i innymi organizacjami pozarządowymi, zapobiega marginalizacji społecznej migrantów. Jego najważniejszą ideą jest utworzenie miejsca, które jest drugim domem dla imigrantów, ale i lokalnej społeczności, gdzie każdy odnajdzie odpowiednią dla siebie ofertę kulturalną czy doradczo-informacyjną.

Socjolożka i kulturoznawczyni Aleksandra Winiarska z Uniwersytetu Warszawskiego omawiając badania nad migracją zachęcała do zapoznawania się z pracą naukowców,  w tym do publikacji „Cudzoziemcy w Warszawie. Nieunikniona obecność”, przygotowanej na podstawie raportu Fundacji Obserwatorium. Ekspertka zwróciła także uwagę, że w dyskursie naukowym coraz rzadziej w kontekście problematyki uchodźczej używa się pojęcia „integracja”, które nabiera pejoratywnego znaczenia; zamiast niego badacze stosują takie pojęcia jak „zakorzenianie”, „zadomawianie” czy „włączanie”.

Seminarium zakończyła sesja warsztatowa związana z projektem edukacyjno-artystycznym  ‘Brave Kids Artistic Instructor Training and Practical Dissemination Project” realizowanym ze wsparciem programu Kreatywna Europa.  Założeniem projektu jest twórcze działanie dziecięcych grup artystycznych z całego świata przy jednoczesnym aktywnym włączaniu lokalnej społeczności, a także rozwój wiedzy i umiejętności instruktorów artystycznych Brave Kids i upowszechnianie modelu pracy Brave Kids. – Idea projektu jest bardzo prosta i bardzo piękna, dlatego że nam zależy na tym, żeby doprowadzić do spotkania się dzieci z całego świata, żeby się mogły zaprzyjaźnić. A to się dzieje poprzez wspólne bycie razem i poprzez wspólne tworzenie – opowiadała Justyna Warecka – kulturoznawczyni i producentka Brave Kids, która działa w Stowarzyszeniu Kultury Teatralnej „Pieśń Kozła” oraz w Stowarzyszeniu Charytatywnym ROKPA Polska.

fot. Magda Starowieyska

 

Zapisz się na nasz newsletter

Będziemy informować Cię o wszystkich najważniejszych wydarzeniach związanych z programem "Europa dla obywateli".

Ta strona korzysta z ciasteczek (cookies) więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close